Về Quảng Nam

Chuyến đi bắt đầu bằng xe giường buồng. Ngày trước nói đến xe đường dài là nghĩ ngay đến cảnh nằm co chân, xoay bên này vướng người, xoay bên kia vướng hành lý. Bây giờ thì khác hẳn: có một khoảng không gian riêng, nằm duỗi người, kéo rèm lại và tự nhủ:

Nghe rất thơ. Thực tế thì ngủ được bao nhiêu còn tùy xe chạy qua ổ gà, tài xế thắng xe, điện thoại rung và bản thân có chịu bỏ điện thoại xuống hay không. 😄

Nhưng chính cách di chuyển chậm rãi ấy lại có cái hay riêng. Thành phố dần lùi lại phía sau, ánh đèn thưa dần, và cảm giác “mình đang về nhà” mỗi lúc một rõ hơn.

Một trong những khoảnh khắc tôi thích nhất trong chuyến đi lần này là buổi sáng bên biển. Cây dừa đứng thành bóng đen trước bầu trời đầy mây, phía xa mặt trời vừa nhô lên khỏi đường chân trời. Ánh vàng trải xuống mặt biển, xuyên qua những tàu lá rồi rơi xuống bãi cát.

Có những nơi mình đến để chụp hình đẹp. Nhưng quê hương thì khác. Đôi khi chỉ một hàng dừa, tiếng sóng biển hay mùi gió mằn mặn cũng đủ kéo cả một vùng ký ức trở về. Buổi sáng ấy khiến tôi đứng lâu hơn bình thường một chút — không phải vì đang canh góc chụp, mà vì thấy bình yên.

Trong khoảnh khắc ấy, người đang sống cùng đứng trước những người đã khuất. Không cần nhiều lời. Một nén hương đã nói thay rất nhiều điều.

Anh em gặp nhau. Cô dì chú bác hỏi thăm nhau. Những người cả năm chỉ trao đổi qua điện thoại giờ lại cùng đứng chung một nơi. Và những câu chuyện về ông bà, về ngày xưa lại được kể tiếp cho thế hệ sau. Có lẽ đó chính là cách ký ức của một gia đình được truyền đi.

Sau Chạp Mả là Giỗ Ông Ngoại Bom. Với gia đình Việt Nam, ngày giỗ luôn có một ý nghĩa rất riêng.

Bữa cơm hôm ấy có thể đông người hơn ngày thường, có nhiều món hơn ngày thường, có tiếng nói cười rộn ràng hơn. Nhưng ở vị trí trang trọng nhất vẫn là sự tưởng nhớ dành cho người đã khuất.

Một ngày giỗ vì vậy không chỉ mang nét buồn. Nó còn là ngày đoàn tụ. Con cháu trở về, cùng chuẩn bị thức ăn, cùng thắp hương, cùng ngồi vào bàn và kể lại những câu chuyện trong gia đình.

Có những chuyện đã nghe nhiều lần nhưng năm nào kể lại mọi người vẫn cười. Có những kỷ niệm chỉ cần nhắc đến một cái tên là người lớn tuổi đã có thể kể thêm cả một chương. Và như vậy, người đã mất dường như vẫn hiện diện trong đời sống của gia đình theo một cách rất ấm áp.

Một trải nghiệm rất “Quảng Nam” trong chuyến đi là ra nơi bà con mua bán hải sản. Những rổ mực vừa lên bờ, còn tươi roi rói, được đặt ngay trên nền chợ. Người mua người bán đứng xung quanh, tiếng hỏi giá, tiếng gọi nhau, tiếng thùng nhựa va vào nhau tạo thành đúng cái không khí rất riêng của vùng biển.

Khoảng cách từ biển đến bàn ăn đôi khi chỉ được tính bằng… vài trăm mét. 😄 Không cần bảng quảng cáo “fresh seafood”. Nhìn con mực là biết.

Nếu Chạp Mả là dịp nhìn về những thế hệ đã đi trước thì mừng nhà mới của Anh Hai lại là câu chuyện hướng về phía trước.

Một căn nhà mới trong gia đình luôn là một dấu mốc đáng vui. Đó không chỉ là tường mới, mái mới hay bộ bàn ghế mới. Phía sau căn nhà ấy là rất nhiều ngày làm việc, tính toán, dành dụm và mong chờ.

Ngày mọi người cùng tụ họp tại căn nhà mới vì thế mang một ý nghĩa rất đẹp: mừng cho một thành quả và chúc cho một chặng đường mới.

Nhà có đông người mới vui. Ghế nhựa đỏ xếp đầy sân. Người trong nhà chạy tới chạy lui. Người ngoài sân hỏi: “Còn bàn nào chưa có bia không?” Và chỉ ít phút sau, câu hỏi đó trở nên hoàn toàn không cần thiết. 😂

Sau phần lễ trang trọng là lúc mọi người cùng ngồi lại bên nhau. Một bữa tiệc gia đình ở quê có cái vui rất khác. Không cần nhà hàng sang trọng. Không cần dress code. Không cần đặt bàn online. Chỉ cần người thân đông đủ, món ăn ngon và câu chuyện không bao giờ hết.

Thịt gà, hải sản, rau, bánh tráng, nước chấm… cứ thế đầy lên trên bàn. Và dĩ nhiên có bia.

Sau những buổi sum họp, tôi lại có thời gian đi ra biển. Bầu trời Quảng Nam hôm ấy xanh rất đẹp. Những đám mây nhỏ trải dài phía trên, bên dưới là hàng loạt tàu cá đang neo ngoài khơi.

Bãi biển không có vẻ hào nhoáng của một khu nghỉ dưỡng. Nhưng đó chính là điều tôi thích. Nó thật.

Và có cảm giác cuộc sống ở đây vẫn vận hành theo nhịp riêng của nó, bất kể ở nơi khác mọi người đang vội đến đâu.

Chiều đi, tôi chọn xe giường buồng. Chiều về thì quyết định nâng cấp tốc độ: máy bay. 😄

Một bên là nằm cả đêm để từ từ tiến về quê. Một bên chỉ vài chục phút trên trời đã thấy thành phố xuất hiện phía dưới. Hai cách di chuyển rất khác nhau nhưng lại vô tình tạo thành hai đầu rất đẹp cho chuyến đi.